Wir贸wka laboratoryjna, czyli co musisz o niej wiedzie膰馃寑

Czym jest wir贸wka?

To nic innego jak urz膮dzenie, kt贸re dzi臋ki rotorowi wywo艂uje ruch wirowy i si艂臋 od艣rodkow膮. Dzi臋ki temu jeste艣my w stanie oddzieli膰 biomateria艂 i wykorzysta膰 go np. do analizy diagnostycznej lub zabieg贸w estetycznych. Zazwyczaj sk艂ada si臋 z kilku prostych element贸w.
Po oddzieleniu powstaje kilka faz preparatu, podzielonych w zale偶no艣ci od ich g臋sto艣ci.
Unosz膮ca si臋 nad osadem substancja ciek艂a. Faza pierwsza jest cz臋sto przejrzysta, ale czasami m臋tna z powodu obecno艣ci drobnych koloidalnych cz膮steczek, kt贸re tak 艂atwo nie osiadaj膮.

Jak dzia艂a wir贸wka?

Separacja zachodz膮ca w wir贸wce jest w zasadzie podobna do procesu jaki zachodzi przy sedymentacji wynikaj膮cej z si艂y grawitacji. Si艂a powoduj膮ca separacj臋 jest jednak wi臋ksza, co wynika z rotacji cieczy w wir贸wce. W czasie sedymentacji, kiedy proces ten zachodzi w wyniku r贸偶nicy g臋sto艣ci pomi臋dzy ciecz膮 a cz膮steczkami sta艂ymi, separacja w wir贸wce jest osi膮gana dzi臋ki dzia艂aniu si艂y 1.000 do 20.000 razy wi臋kszej ni偶 si艂a grawitacji.
Ka偶da wir贸wka dzia艂a dzi臋ki RCF, mo偶emy ustawi膰 te parametry w menu, a do poprawnego odwirowania musimy zna膰 procedury danego producenta zestaw贸w do separacji pr贸bek.

Wzgl臋dna si艂a od艣rodkowa (RCF)

Wzgl臋dna si艂a od艣rodkowa jest miar膮 wytrzyma艂o艣ci wirnik贸w r贸偶nych typ贸w i rozmiar贸w.
Jest to si艂a wywierana na zawarto艣膰 wirnika w wyniku obrotu.
RCF to prostopad艂a si艂a dzia艂aj膮ca na pr贸bk臋, kt贸ra jest zawsze zale偶na od grawitacji ziemi.
RCF r贸偶nych wir贸wek mo偶e by膰 u偶yty do por贸wnania rotor贸w, co pozwala na wyb贸r najlepszej wir贸wki do okre艣lonej funkcji.
Wz贸r na obliczenie wzgl臋dnej si艂y od艣rodkowej (RCF) mo偶na zapisa膰 jako:

RCF (g) = 1,118 脳 10-5 脳 r 脳 (obr/min)2
gdzie r to promie艅 wirnika (w centymetrach), a RPM to pr臋dko艣膰 obrotowa wirnika na minut臋.

Jak zbudowana jest wir贸wka, rodzaje rotor贸w?

Sercem ka偶dej wir贸wki jest rotor, czyli miejsce, kt贸re generuje si艂臋 od艣rodkow膮. Wyr贸偶niamy kilka rodzaj贸w rotora i w ten spos贸b r贸偶nicujemy wir贸wki.

Rotory sta艂ok膮towe

Rotory te utrzymuj膮 prob贸wki z pr贸bkami pod k膮tem 45掳 w stosunku do osi.
W tym typie wirnika cz膮stki uderzaj膮 w przeciwn膮 stron臋 prob贸wki, gdzie ostatecznie zsuwaj膮 si臋 w d贸艂 i s膮 tam gromadzone. S膮 one szybsze ni偶 inne typy wirnik贸w. Wraz ze wzrostem d艂ugo艣ci prob贸wki ro艣nie pr臋dko艣膰 odwirowania. S膮 najcz臋艣ciej stosowane w medycynie estetycznej.

Rotory kube艂kowe/poziome

Rotory kube艂kowe utrzymuj膮 prob贸wki pod k膮tem 90掳, gdy rotor si臋 obraca, proces si臋 rozpoczyna.
W tym rotorze prob贸wki s膮 zawieszone w stojakach, co umo偶liwia ich przemieszczanie na tyle, aby uzyska膰 pozycj臋 poziom膮.

Rotory pionowe

Rotory pionowe zapewniaj膮 najkr贸tsz膮 艣cie偶k臋, najkr贸tszy czas pracy i najwy偶sz膮 skuteczno艣膰 ze wszystkich rotor贸w.
W wirnikach pionowych prob贸wki podczas pracy wir贸wki s膮 ustawione pionowo.
Wydajno艣膰 wirnika nie jest idealna, poniewa偶 po艂o偶enie prob贸wki nie jest zgodne z kierunkiem si艂y od艣rodkowej.
W rezultacie, zamiast osiada膰, cz膮stki maj膮 tendencj臋 do rozprzestrzeniania si臋 w kierunku zewn臋trznej 艣cianki prob贸wki.
S膮 one powszechnie stosowane w wirowaniu izopiknicznym i w gradiencie g臋sto艣ci.

Pr臋dko艣膰 wir贸wki

Wir贸wki mo偶emy r贸wnie偶 dzieli膰 ze wzgl臋du na pr臋dko艣膰 wirowanie. Wyr贸偶niamy wir贸wki wolnoobrotowe, wir贸wki o du偶ej pr臋dko艣ci, superwir贸wki. W zabiegach estetycznych najcz臋艣ciej stosujemy wir贸wki wolnoobrotowe, kt贸re maj膮 maksymaln膮 pr臋dko艣膰 do 5000 obrot贸w/m. Pr臋dko艣膰 wirowania jest zale偶na od preparatu, kt贸ry chcemy odwirowa膰. Zawsze pami臋taj o sprawdzeniu zalece艅 producenta.

Na co zwraca膰 uwag臋 przy wyborze wir贸wki?

  • Sprawd藕 rotor, upewnij si臋, 偶e jest stabilny, nieuszkodzony i odwirowuje dobrze przy ka偶dej pr臋dko艣ci.
  • Sprawd藕 czy wir贸wka ma odpowiednie zabezpieczenie przed przesuwaniem si臋 wzgl臋dem pod艂o偶a (wystarcz膮 klasyczne przyssawki, kt贸re unieruchomi膮 wir贸wk臋).
  • Sprawd藕 czy wir贸wka ma sygnalizacj臋 zabezpieczaj膮c膮 przed uruchomieniem z otwart膮 pokryw膮.
  • Sprawd藕 czy swobodnie mo偶esz ustawi膰 RPM i RCF

Inne porady znajdziesz w przewodniku na YouTube

Wir贸wka laboratoryjna TD4