Tatuaż – powikłania i świadomość wśród młodzieży

Tatuaż można niewątpliwie zaliczyć do jednej z najbardziej indywidualnych form upiększania czy też znakowania swojego ciała. Aktualnie, tatuowanie dla wielu posiadaczy jest nie tylko swego rodzaju ,,ozdobą’’ , która można pochwalić się przed innymi ludźmi. W ten sposób wyrażają oni swoje emocje, osobiste uczucia, chęć upamiętnienia bliskiej osoby, czy przynależność do pewnych grup i środowisk społecznych.

Powikłania po tatuażach

Kiedyś i dziś

W ciągu dziejów tatuaż pełnił przeróżne funkcje, uzależnione od tradycji kręgów kulturowych, w których go praktykowano. Tatuowanie ciała miało wielorakie znaczenie – od stygmatyzacji, chęci pokazania swojej przynależności do danej grupy społecznej, po swoistą formę sztuki. W okresie kształtowania się pierwszych cywilizacji, tatuowanie traktowano jako sposób obłaskawienia bóstw oraz magiczne zaklęcie, które miało zapewnić dobrobyt rodzinie. W plemionach, wykonywanie tatuaży określało hierarchię. Zaś współcześnie jest on bardziej ozdobą niż wyznacznikiem przynależności. Coraz więcej ludzi decyduje się na tatuowanie swojego ciała a równocześnie zwiększa się grono osób, które to akceptują np. w miejscu pracy. Jest to ważne, gdyż niektóre tatuaże bardzo ciężko zakryć, zwłaszcza latem.

Tatuaż kiedyś i dziś

Bezpieczeństwo priorytetem

Popularność tatuaży spowodowała wzrost liczby salonów, w których można je wykonać. Niestety nie każdy zwraca uwagę czy wybrany punkt usługowy, jest przystosowanym do tego salonem i jaka jest jakość świadczonych usług. Czy osoby przeprowadzające zabiegi mają doświadczenie i podstawową wiedzę na temat barwników, przeciwwskazań, zasad funkcjonowania ludzkiego organizmu, wreszcie wytycznych jak dbać o świeży tatuaż. Tatuowanie to w pewnych aspektach także odpowiedzialność za drugiego człowieka, za jego zdrowie. Warto zatem wybrać salon, w którym można być pewnym wiedzy i doświadczenia tatuażysty. Takie salony znajdują się w mniejszości. Jednak warto poświęcić więcej czasu na szukanie odpowiedniego miejsca i profesjonalnej osoby, niż nosić na ciele szpecącą bliznę, bądź rozmazany tatuaż z nie do końca przyjętym barwnikiem. Poruszanie tych kwestii jest ważne zwłaszcza w odniesieniu do zagrożeń, wynikających z tatuażu jako formy ozdabiania ciała.

Powikłania po tatuażach a bezpieczeństwo

Rodzaje tatuaży

Opisując tatuaże, możemy wyróżnić ich 3 rodzaje: ozdobny (artystyczny, makijaż permanentny, mikropigmentacja medyczna), czasowy (henna) oraz powypadkowy.

Pierwszy cechuje się trwałością. Można wykonać go na dwa sposoby: amatorski i profesjonalny a różni się przede wszystkim techniką i wykorzystanymi narzędziami. W tatuażu profesjonalnym barwnik zawsze wprowadzany jest za pomocą jednorazowej i jałowej igły, oczywiście na wybraną głębokość skóry (inna jest głębokość w makijażu permanentnym a inna w tatuażu, także barwniki dobierane są specjalnie do metody). Drugi natomiast to seria wielokrotnych wkłuć. Tutaj za pomocą igły do skóry właściwej przenikają jeszcze inne rodzaje barwnika np. atrament czy popiół. Ten rodzaj tatuaży zazwyczaj praktykuje się w danym środowisku czy kulturze. W tatuażu amatorskim, stosowanym w różnych plemionach po dzień dzisiejszy, wyróżniamy wiele technik – od drapania skóry ostrym narzędziem i wcierania w otwarte rany barwnika, po wciąganie w skórę nici uzyskanych ze ścięgien zwierzęcych, a zabarwionych tłuszczem z sadzą.

Rodzaje tatuażu - makijaż permanentny

Makijaż permanentny

Makijaż permanentny jest dziś jedną z najbardziej popularnych form ozdabiania ciała. Nie odnosi się już tylko do upiększania twarzy, ale ma znacznie szersze znaczenie i możliwości. Współczesny makijaż permanentny wygląda bardzo naturalnie i delikatnie. Jego główne zadanie to uwydatnienie rysów twarzy a także skorygowanie niedoskonałości. Mikropigmentacja zwana także kamuflażem, wykonywana jest u osób dotkniętych bielactwem, łysieniem, rozszczepem górnej wargi, przebarwieniami i bliznami. Stosuje się ją także przy zmniejszaniu skutków ubocznych chorób nowotworowych.

Czasowe tatuaże są wykonywane przy użyciu henny. Ten barwnik jest dobrze znany tym, którzy ,,naturalnie’’ farbują włosy. Tworzy nietrwały rysunek na ciele, który w pierwszych dniach do złudzenia przypominać może trwały tatuaż. Z czasem jednak henna traci swój pierwotny kolor poprzez wymywanie.

Rodzaje tatuażu - henna

Tatuaże powypadkowe to takie, które pojawiły się w sposób przypadkowy i niezamierzony. Można je podzielić na te powstałe pod wpływem prochu, wcierania w skórę cząsteczek węgla, przenikanie cząsteczek żelaza czy też wnikanie brudu w głąb tkanek, przy wypadkach rowerowych bądź samochodowych. Równie ważnym aspektem, jak prawidłowe wykonanie tatuażu jest przestrzeganie zaleceń pozabiegowych. Ozdoba, pozostająca na ciele człowieka przez całe życie, powinna być wykonana przez profesjonalistę i w sterylnych warunkach. Niestety nie wszystkie gabinety, oferujących takie usługi są do tego przystosowane, a osoby które wykonują zdobienie posiadają odpowiednie kwalifikacje. Podstawowych zasad dbania o nowy tatuaż nie jest dużo, a ich znajomość pozwoli na szybszy i bezproblemowy okres gojenia.

Jak dbać o tatuaż po zabiegu?

Ozdobiony fragment ciała należy ostrożnie przemyć wodą oraz delikatnym mydłem. Następnie obszar ten osuszamy papierowym ręcznikiem oraz pokrywamy cienką warstwą odpowiedniej maści, zaleconej przez tatuażystę. Warto pamiętać o tym, by świeży tatuaż jak najwięcej ,,oddychał”. Jednakże podczas kilku pierwszych nocy, najbezpieczniej będzie owinąć miejsce zabiegowe folią spożywczą. Gojącego się tatuażu nie powinno się wystawiać bezpośrednio na promieniowanie UV. Nie należy korzystać z basenu, sauny, solarium, nie drapać i odrywać pojawiających się strupków. Niewłaściwe zachowanie może spowodować nietrzymanie barwnika i jego utratę. Jednak wszelkie nieprawidłowości oraz zauważone niepokojące objawy, należy jak najszybciej konsultować z tatuatorem lub udać się bezpośrednio do lekarza pierwszego kontaktu, ponieważ może dojść do reakcji alergicznej, czy innych powikłań.

Powikłania po tatuażach

Możliwe powikłania po zabiegu

Niewątpliwie, najważniejszym aspektem przy trwałym ozdabianiu ciała, są możliwe powikłania po zabiegu. Informacje o nich, są przez wiele osób ignorowane, bądź też nie docierają do klientów salonów. Należy o nich wiedzieć przed podjęciem decyzji, o ozdobieniu swojego ciała, ponieważ niektóre zaburzenia mogą skończyć się tragicznie. Ewentualne powikłania, są rezultatem niewłaściwie przeprowadzonej dezynfekcji używanych narzędzi lub całkowitego jej pominięcia. Czynnikiem dodatkowym, może być także nieprawidłowa higiena i dbałość o świeży tatuaż. Nie sposób ich wszystkich wymienić, powikłań jest wiele (przerwanie ciągłości naskórka niesie za sobą duże ryzyko). Jednak do najważniejszych należą: choroby zakaźne – mięczak zakaźny, brodawczak, opryszczka, wirusowe zapalenie wątroby (typ A i B) czy zakażenie wirusem HIV. W literaturze można się natknąć również na rzadkie ale możliwe zakażenie gruźlicą, trądem czy tężcem. Spotyka się także zakażenie bakteryjne, grzybicze oraz wirusowe.

Tendencja do powstawania blizn

Osoby, z tendencją do powstawania blizn przerosłych, również są narażone na powikłania, zarówno w trakcie jak i przy usuwaniu tatuażu. Barwniki wykorzystywane do zdobień ciała, zawierają w swoim składzie metale ciężkie. Dlatego też powiększenie węzłów chłonnych po zabiegu, wiąże się niewątpliwie ze składem pigmentu. W tych substancjach można też doszukać się cynoberu, który zawiera sole rtęci, odpowiadające w przypadku powikłań za kontaktowe zapalenie skóry. Nie są to jedyne problemy, z jakimi pacjenci spotkają się, po wyjściu z salonu tatuażu.

Tatuaż a choroby skóry

Warto tu także wspomnieć, że ingerencja ciałem obcym w skórze może nasilić istniejące już choroby a niekoniecznie wywołać nowe. Dobrym przykładem jest łuszczyca i liszaj płaski. Wystąpić może także odczyn na ciało obce, które wprowadza tatuator (powstawanie ziarniniaków sarkoidalnych), bądź blizny przerosłe czyli keloidy. Prawdopodobna fotonadwrażliwość, wiąże się z solami kadmu występującymi w barwniku. Kadm powoduje nadmierną reakcję skóry na UV. Po wykonaniu tatuażu mogą wystąpić dwie reakcje, pierwszą z nich jest przemijający stan zapalny. Trwa on mniej więcej dwa – trzy tygodnie. Towarzyszy mu obrzęk, zaczerwienienie, świąd a także niekiedy sączenie w okolicy zabiegowej. Jest to stan przejściowy, wiążący się z ingerencją igły i wprowadzeniem substancji barwiącej.

Zaś drugą reakcją są wszelkie infekcje, które mogą być zlokalizowane i ograniczone do jednego miejsca bądź uogólnione. Infekcje wywoływane są przez wirusy (HSV, HPV, HBV, HCV), bakterie (paciorkowce i gronkowce) oraz grzyby – wśród nich najczęściej występują drożdżaki. Powikłań, które mogą się pojawić po zabiegu jest wiele, dlatego też przed podjęciem decyzji, warto starannie wybrać studio tatuażu oraz zaznajomić się wcześniej z kartą klienta i wszelkimi informacjami w niej zawartymi.

Usuwanie tatuażu

Świadomość wśród młodzieży

Na podstawie obserwacji i badania, przeprowadzonego na potrzeby pracy naukowej, sformułowano następujące wnioski :

  1. Znaczny procent młodzieży, decyzję o wykonaniu tatuażu na ciele podejmuje po wcześniejszym przemyśleniu i stanowczym przekonaniu, że chce taką ozdobę.
  2. Większość osób wykonuje zabieg w profesjonalnym studio, zapoznając się z opinią o salonie i doświadczeniu tatuatora.
  3. Dla wielu ankietowanych, którzy zdecydowali się na tatuowanie ciała, powikłania po zabiegu są znane. Zostali oni poinformowani przez osobę wykonującą zabieg o takim prawdopodobieństwie.
  4. Biorąc pod uwagę miejsce wykonania tatuażu – profesjonalne salony, respondenci wskazują, że w znacznym stopniu są one przystosowane do tego rodzaju zabiegów, a tatuażyści dbają o sterylność i higieniczny tryb pracy.

Artykuł pisany na podstawie pracy magisterskiej Joanny Nawotka, wykonanej w Zakładzie Biochemii Hormonów, Międzywydziałowa Katedra Diagnostyki Laboratoryjnej i Molekularnej (Łódź 2015r). Badania przeprowadzono w 2015r., na terenie województwa łódzkiego.

mgr. Joanna Nawotka
Kosmetolog